Recollida de testemuños orais sobre a represión franquista en Sober

Queremos aproveitar a homenaxe ás vítimas do Franquismo que se vai celebrar o 25 de outubro deste ano nunha ocasión de recopilar información aínda inédita sobre a represión en Sober, recollendo testemuños orais sobre a represión en distintos lugares do municipio, tendo vontade de ir publicando a información aproveitábel on-line e ceder o material (gravacións, notas) ao proxecto Nomes e Voces e/ou á Universidade.

Comezamos con recollida na Pena de Gundivós, lugar onde os falanxistas e guardias civís facían garda todos os días porque había xente escapada. Houbo varias mortes, torturas e persoas fuxidas; tamén solidariedade entre a veciñanza.

Se sabedes de xente da vosa parroquia que poidera contarnos lembranzas, podedes contactar en paulaverao@hotmail.com 

Anova pide un recoñecemento explícito das vítimas mortais do fascismo en Sober

Daniel Álvarez Carnero, executado por "rebelión militar" por defender a legalidade republicana.

A través dunha moción - rexistrada hoxe, 24 de setembro, pola concelleira Paula Vázquez Verao - Anova pide que o Concello financie a "colocación dunha placa conmemorativa cos nomes das persoas naturais de Sober e/ou veciñas da localidade que foron vítimas mortais documentadas do fascismo".

O texto da moción incide no deber moral de que a Corporación municipal se recoñeza "na lexitimidade democrática da Corporación municipal elixida por sufraxio universal en febreiro de 1936, da cal os concelleiros pagaron coa vida, co exilio e con diversas penas o seu exercicio da política."

Texto literal da MOCIÓN:

 

EXPOSICIÓN DE MOTIVOS

O 18 de xullo de 1936 produciuse un golpe de estado militar contra o goberno da República española.

A resultas deste, o territorio do Estado español quedou dividido en dúas zonas, unha baixo a autoridade do exército sublevado e outra baixo a autoridade das organizacións sindicais e dos sucesivos gobernos republicanos, coa lexitimidade das Cortes da República, que foran elixidas por sufraxio universal en febreiro de 1936.

Galiza quedou, a poucos días do 18 de xullo, sometida á autoridade militar dos sublevados e ao terror das partidas falanxistas.

Sen haber fronte de guerra en Galiza, documéntanse no noso país 4.699 vítimas con resultado de morte e milleiros de persoas encarceradas e obrigadas ao exilio.

As investigacións sobre a ideoloxía e proceder dos sectores que apoiaron o alzamento militar de 1936 e a represión posterior revelan unha vontade xenocida, de exterminio consciente “do outro”, “da outra”, de toda aquela persoa que non se adecuase aos roles sociais da sociedade tradicional, ben foran mulleres socialistas, campesiños anarquistas ou intelectuais galeguistas.

En Sober, as vítimas mortais foron catorce persoas e ducias as vítimas da represión e do encarceramento, contando o noso concello cunha das taxas de persoas apresadas sobre o total da poboación máis elevadas de Galiza.

A vitoria do bando sublevado supuxo a consolidación dun réxime político, o Franquismo, cuxa lexitimidade se asenta nun golpe de estado e nunha vitoria militar – apoiada polas potencias fascistas europeas – para a cal se perpetraron as maiores atrocidades contra a poboación civil.

Os mecanismos do novo réxime para forzar o consenso e consentemento por parte da poboación foron a represión política e social, a tortura, o asasinato político – até o propio ano da morte do dictador -, e os mecanismos de manipulación de masas, vía medios de comunicación e no sistema de ensinanza, coa axuda da Igrexa católica.

Tras a morte de Franco, a Ley para la Reforma Política plantexa a reforma do réxime dende dentro, culminado no proceso de transición pactada e redacción da Constitución plebiscitada en 1978. A xefatura do Estado recae na persoa nomeada por Francisco Franco en 1969 como “sucesor a título de rey”, en virtude da Ley de Sucesión en la Jefatura del Estado de 1947.

O réxime xurdido da Transición – ou da “segunda restauración borbónica” - declinou investigar os crimes cometidos polo réxime franquista e a axuda e recoñecemento das vítimas do franquismo foi escasa até a Ley de Memoria Histórica do ano 2007, actualmente sen efecto.

Na actualidade, e ao amparo dunha crise económica e social gravísima, re-aparecen no Estado español actitudes incompatibles co Estado de Dereito, sexan actividades de grupos neonazis ou a frivolización e xustificación da violencia franquista por parte de persoas de NNGG e do PP, actitudes non reprobadas e saldadas con multas ridículas – como o ataque fascista á sede da Generalitat en Madrid, a 300 euros por cabeza – en contraste co acoso a movementos sociais e coas penas desproporcionadas a cidadáns galegos aos que se lle imputan delitos de terrorismo amparándose na suposta existencia dunha organización terrorista non noso País, e buscando xerar alarma social así como identificando ás organizacións políticas de esquerda nacionalista con métodos que rexeitamos.

A Corporación Municipal de Sober, malia que elixida conforme ás leis do réxime constitucional vixente, xurdido do franquismo, debe eticamente recoñecerse na lexitimidade democrática da corporación municipal elixida por sufraxio universal en febreiro de 1936, da cal os concelleiros pagaron coa vida, co exilio e con diversas penas o seu exercicio da política.

Ademais, as institucións públicas de Sober, por dignidade democrática, deben lembrar ás ducias de persoas naturais e veciñas de Sober que sufriron a represión directa do franquismo.

María Vázquez Suárez, mestra socialista e feminista "paseada" en Pontedeume.

Por todo o anterior, solicítase do Pleno a adopción do seguinte

ACORDO

- O Concello de Sober financiará a colocación dunha placa conmemorativa cos nomes das persoas naturais de Sober e/ou veciñas da localidade que foron vítimas mortais documentadas do fascismo e que son as seguintes catorce persoas:

- José Benito Mantilla González, labrego de 63 anos veciño de Rosende, cadáver aparecido na estrada de Monforte a Escairón o 25 de agosto de 1936. Concelleiro en Sober.

- Victoriano Rodríguez Díaz, xornaleiro de 38 anos veciño de Neiras, asasinado en Monforte o 24 de xullo de 1937.

- Ramón Rodríguez Fernández, rapaz de 18 anos, asasinado en Vilamelle o 28 de agosto de 1936.

- Severino Rodríguez Soto, zapateiro de 23 anos, veciño de Doade, asasinado na Pobra de San Xiao o 20 de agosto de 1936.

- José González Conde, veciño de Proendos, morto o 26 de xullo de 1936 no asalto de militares e falanxistas ao centro obreiro de Sober.

- Antonio Gallego Teimoy, labrego de 50 anos (natural do Incio), asasinado o 3 de agosto de 1938.

- Rosendo Macía, veciño de Vilaescura, asasinado o 1 de decembro de 1936 en Ourol.

- Daniel Álvarez Carnero, veciño de Proendos de 33 anos, executado o 29 de decembro de 1936 en Lugo. Concelleiro en Sober.

- Pedro Gonález Castro, mozo de 23 anos (natural de Vigo), executado o 17 de marzo de 1937 en Lugo.

- Manuel Gutiérrez Fernández, carpinteiro de 58 anos, executado o 7 de outubro de 1936 en Lugo.

- Edmundo Pérez Díaz, ferroviario de 34 anos veciño de Canaval, executado o 17 de xuño de 1937 en Lugo. Concelleiro en Sober.

- María Vázquez Suárez, mestra de 33 anos de familia de Vilaescura, asasinada o 19 de agosto de 1936 en Pontedeume.

- Manuel Rivas Piñeiro, peón de 24 anos natural de Sober, asasinado o 6 de outubro de 1936 en Ferrol.

- Maximino Fernández Rodríguez “Canaval”, ferroviario de 36 anos asasinado o 12 de agosto de 1936 en Chapela.

- A placa tamén lembrará “a todas as vítimas da represión”.

- Organizarase unha cerimonia cívica de homenaxe e de descubrimento da placa.

A moción foi presentada por Paula Vázquez Verao para a súa consideración no pleno ordinario do 26 setembro ou, de non considerarse, no seguinte.

O paso da "Vuelta" por Sober

Cando, supostamente, non hai fondos para gastos sociais nin para a promoción do deporte e a cultura galega, nin para a investigación e o ensino público, as distintas administracións gastaron cartos – non sabemos aínda exactamente cantos – para que a Vuelta pasara por Galiza.

Parécenos interesante que a xente afecionada ao ciclismo poida desfrutar de ver aos ciclistas de perto, pero a cuestión é que, en moitos casos, carecemos de infraestruturas deportivas adecuadas, non hai fondos para o deporte de base e deixouse morrer o proxecto de equipo ciclista profesional galego.

Non tería sido mellor empregar eses fondos do paso da “Vuelta” por Galiza en promoción real do deporte galego e das súas seleccións?

En Sober, no pleno no que falamos sobre o paso da “Vuelta” polo territorio do noso municipio – dende onde sae unha das etapas – pedimos que se aproveitara o evento para facer unha promoción turística seria da zona, mais nin sequera se reuniu a comisión de Turismo. Sí destacamos como positivo as actividades deportivas que se promocionaron con motivo da Vuelta, ese debe ser o camiño o seguir: a promoción real do deporte.

Tempo haberá para valorar os distintos aspectos do paso da Vuelta por Sober. Hoxe, 28 de agosto, será un día para que as persoas amantes do deporte desfruten do ciclismo profesional, mais tamén é día para non esquecer os recortes de fondos públicos en servizos básicos, a falta de apoio ao deporte por parte das distintas administracións, o desastre dos lumes en Galiza, a situación de Siria, a desesperación de millerios de familias que non poden chegar a fin de mes... E tampouco esquecemos os deliberados esforzos de españolización do noso País.

Solidariedade coas vítimas do accidente de tren en Angrois

 

 

O noso máis sentido pésame ás familias e persoas achegadas ás vítimas do tráxico accidente de tren ocorrido onte. 

 

Tamén, un recoñecemento expreso para os e as traballadoras públicas que atenderon todas as labouras precisas e á inmensa solidariedade do pobo galego que colapsou os servizos de doazón de sangue. 

 

Asemade, un recordo especial para a veciñanza de Angrois, que non dubidou en socorrer inmediatamente ás vítimas. 

 

Lembrade que quedaron suspendidos todos os actos do Día da Patria.

Denunciamos os recortes da Xunta na atención á drogodependencia [moción].

A Unidade de Antención á Drogodependencia de Monforte padece este ano un recorte do 20% dos seus fondos.

As asembleas de Anova do sur de Lugo denuncian os recortes da Xunta na atención á drogodependencia – que afectan á Unidade de Atención á Drogodependencia de Monforte de Lemos – e presentan unha moción nos concellos en defensa dos recursos socio-sanitarios neste eido.

Monforte de Lemos, 16 de maio de 2013. 

A finais dos anos oitenta e inicios dos noventa, debido ao aumento de casos de persoas afectadas polas drogas e á presión e insistencia das “nais contra a droga” e de moitas asociacións e colectivos de todas as partes do País, a Xunta de Galiza tomou cartas no asunto á hora de atender aos milleiros de persoas mozas que xa estaban a padecer os efectos do consumo de drogas e que provocou en moitas vilas do noso país a desaparición de toda unha xeración, como dramaticamente vivimos en Monforte.

A implicación das distintas asociacións de loita contra a droga e do persoal técnico en prevención e de centros asistenciais conseguíu concienciar á cidadanía sobre os riscos que conleva o abuso destas sustancias e, así mesmo, crear un clima de rexeitamento do narcotráfico co obxectivo de conseguir atender dun xeito especializado ás persoas afectadas e crear redes e recursos de apoio ás súas familias e a reinserción das persoas ex-toxicómanas.

A Xunta de Galiza fixera unha aposta decidida poñendo en marcha o Plan de Galicia sobre Drogas que fai que a rede galega pase a ser un modelo non só no estado español senón noutros paises.

A rede de atención a persoas drogodependentes na Galiza está composta por 17 Centros Asistenciais, 8 Unidades de día, 3 Comunidades terapéuticas e 6 Unidades específicas de tratamento de alcoholismo, con máis de 350 profesionais en toda Galiza que no último ano atenderon a máis de 12.000 persoas drogodependentes.

Na comarca de Lemos existe unha Unidade Asistencial de Drogodependencias (UAD) sita no Concello de Monforte e que atendeu o ano pasado uns 320 toxicómanos/as dos Concellos da súa área de influenza.

Mais a pesar do traballo realizado polos profesionais deste ámbito con un dos sectores máis débiles da sociedade, estamos a asistir na actualidade a falta de compromiso da Consellería de Sanidade. Non se están a desenvolver as ferramentas lexislativas e de coordinación previstas no propio Plan de atención ás Conductas Adictivas e estanse dando sucesivos recortes no financiamento dos Centros Asistenciais e a eliminación do financiamento dos programas de prevención.

Na UAD de Lemos redúcese o importe da subvención autonómica ao redor dun 20 % , e en toda Galiza redúcese un 15,6 % sobre a cantidade percibida no 2012.

Esta situación vai por na corda floxa a toda a estructura da rede galega de atención ás drogodependencias creando incerteza sobre a continuidade de todos os programas que se están a desenvolver e que non garante, un ano máis, a continuidade das accións no ámbito preventivo.

Na moción que presentamos nos concellos dende Anova-Irmandade Nacionalista, solicitamos o apoio para:

Primeiro: Requerir ao Goberno da Xunta e a Consellería de Sanidade que garanta a continuidade e o financiamento dos recursos da rede galega de atención ás drogodependencias durante todo o período de vixencia do Plan de Galicia de atención aos Trastornos Adictivos (2011-2016).

Segundo: Requerir ao Goberno da Xunta e a Consellería de Sanidade que habilite as partidas orzamentarias eliminadas para o financiamento dos Equipos de Prevención das Drogodependencias dependentes dos Concellos e mancomunidades.

Terceiro: Requerir ao Goberno da Xunta e a Consellería de Sanidade a integración dos Centros de Asistencia a drogodependencias na rede sanitaria do SERGAS.

Cuarto: Instar ao Goberno da Xunta e a Consellería de Sanidade a que desenvolvan as ferramentas lexislativas e de coordinación establecidas no Plan Galego de Atención aos Transtornos Adictivos, que se cree una mesa de Coordinación integrada polas Consellerías de Sanidade e de Traballo e Benestar Social, as ONGs e Asociacións que interveñan neste ámbito, os sindicatos e partidos políticos para definir e coordinar a política da Xunta nesta materia.

Cuarto: Dar traslado deste acordo ao Presidente da Xunta de Galicia, á Conselleira de Sanidade, así como aos grupos parlamentarios do Parlamento de Galicia.

Asembleas de Anova do Sur de Lugo

Apoio á manifestación en defensa da Área Sanitaria de Lemos.

Pedimos ao goberno local de Sober que apoie a manifestación do sábado 16 de marzo de 2013 en defensa da Área Sanitaria de Monforte de Lemos.

Dende Anova manifestámonos en contra do decreto de xestión integrada e apoiamos á cidadanía en todas as mobilizacións que está a levar a cabo contra este.

A petición rexistrada en Sober foi a seguinte:

Sr. Alcalde-Presidente do Concello de Sober

Sras. e Sres. integrantes do Goberno Municipal de Sober

A creación do Hospital Comarcal, hai 26 anos, e da Área Sanitaria de Monforte supuxo unha mellora sustancial da atención sanitaria da comarca, beneficiándose unas 60.000 persoas e 11 concellos, a maior parte deles cunha taxa de envellecemento e de dispersión das máis altas do País.

Desde que a mediados do ano 2010 a Consellaria de Sanidade anunciase a elaboración do Decreto de Xestión Integrada, a preocupación da cidadanía, organizacións políticas e sindicais, profesionais e corporacións municipais foi evidente, porque ese decreto vai supoñer unha merma na calidade dos servizos sanitarios que agora desfrutamos, como xa se constatou no Hospital do Barco (similar en características ao de Monforte) unha vez integrado na área de Ourense.

A día de hoxe, o decreto vai ver a luz nun prazo curto de tempo, a preocupación segue en aumento, por iso nos diriximos aos membros do Goberno Municipal para que no órgano que estimen máis oportuno - en Xunta de Goberno Local vémolo máis axeitado, xa que o próximo pleno ordinario vaise celebrar, se non hai un cambio de actitude no Goberno na Xunta, unha vez aprobado o decreto - se tomen os seguintes acordos:

1.- Apoiar as iniciativas en defensa do mantemento da Área Sanitaria de Monforte que se están a levar a cabo por parte da Plataforma en Defensa da Sanidade Pública de Monforte.

2.- Apoiar a manifestación convocada para para o día 16 de marzo que se vai a celebrar en Monforte reclamando a non desaparición de Monforte como Área de Xestión Sanitaria.

Sen outro particular reciban un saúdo.

En Sober, a 8 de marzo de 2013

Pleno en apoio ao sector lácteo galego: intervención en nome da Asemblea de Sober [pleno-agosto 12].

As centrais sindicais agrarias SLG, ASAJA e Unións Agrarias remitiron aos grupos políticos galegos unha moción para dar a coñecer a dramática situación do sector lácteo galego e esixir unha serie de medidas á Xunta e ao Goberno Central.

A moción pode consultarse aquí, na web do SLG.

Intervención de Paula Vázquez Verao.

"Dende a Asemblea Nacionalista de Sober damos o noso apoio á moción e á campaña que a impulsa, destinada a informar ao pobo galego sobre a crise do sector lácteo; así mesmo, a concelleira Paula Vázquez Verao renuncia ao cobro da dieta da sesión do Pleno, tal como propoñen os sindicatos agrarios, indicando que tería sido interesante destinar as dietas correspondentes ao Pleno á campaña en apoio ao sector lácteo galego.

A moción explica claramente a situación de emerxencia das explotacións leiteiras galegas, co prezo do leite dos máis baixos de Europa (0,29 € por litro de media este ano), agravado polo incremento dos custos de produción, debido, entre outras causas, á suba espectacular de fertilizantes, piensos, combustibles e electricidade. Deixar morrer o sector lácteo galego é facer desaparecer milleiros de empregos e, como di a moción, perder a axentes de xestión do territorio, os gandeiros, poñendo en maior risco de deterioro ambiental o noso rural.

Está ben que as distintas forzas políticas galegas nos poñamos de acordo no apoio ao sector lácteo, pero, máis aló da retórica, hai que ser consecuentes na práctica. As forzas políticas do sistema apoiaron entusiasticamente a entrada na UE nas condicións nas que se produciu, sendo fonde da caída dos sectores estratéxicos da economía da Galiza.

O problema non é meramente "económico", "do mercado", senón que é un problema político, de modelo político.

O problema ten dimensión global: un sistema mundial de produción, o capitalista, destinado ao lucro de cada vez menos persoas e non á satisfacción das necesidades da Humanidade.

O problema ten dimensión europea: a entrada na UE fíxose en condicións desfavorables para os produtos galegos, que serían competencia de outras producións do centro do sistema.

Na Galiza actual, o do sector lácteo non é problema de produción, prodúcese máis que hai vinte anos, as explotacións leiteiras galegas mercaron cuota e modernizáronse, mesmo contra a política da UE que procuraba reducir o potencial do sector. O problema é de organización do mercado: tendo un mercado de proximidade deficitario o leite galego debería ser máis valorado. En cambio, o leite producido na Galiza é mercado polas empresas a prezo máis baixo que o de outros lugares, facendo ruinosa a súa produción. Así, o problema é a falta de soberanía política e financeira de Galiza (máis despois do expolio do aforro galego e dos únicos instrumentos financeiros do noso País que eran as caixas de aforro), que non permite desenvolver un sector transformador dos produtos leiteiros no propio País, apostando pola innovación (lembremos que o goberno do PP reduciu o orzamento de I+D+i nesta lexislatura). Durante vinte anos gobernou o PP de Fraga, tendo a disposición as caixas como instrumentos ao servizo da política da Xunta e fondos europeos que puido ter usado para crear un sector leiteiro puxante e non o fixo. Por exemplo, quen se preocupou por desenvolver o potencial leiteiro desta comarca? Hai máis de vinte anos funcionaba unha rede de recollida de leite a pequenos produtores de Sober e outros municipios por parte da empresa Queixerías Prado. Un poder galego digno de tal nome debería ter impulsado a innovación en dita empresa queixeira, para que diversificara a súa produción, fomentando a recollida de proximidade, con axudas a explotacións labregas para que se especializaran na produción leiteira, con estudos para a consolidación de mercado... Pero todo se deixou ao arbitrio dos "mercados", e a cabana gandeira reduciuse en Sober drasticamente tras o ingreso no Mercado Común. Agora, todas as forzas políticas nos laiamos, pero non todas temos o mesmo nivel de responsabilidade. 

É necesario tamén revisar o modelo de produción en canto aos custes ambientais, apostando por explotacións ecolóxicas (hai exitosas experiencias ecolóxicas de produción láctea na Galiza) que aumentan a calidade, tando dos produtos coma a "calidade de vida" das familias produtoras.

Cómpre, tamén, non esquecer con respecto ao problema do leite, a idea da soberanía alimentaria, concepto que, por exemplo, un dos sindicatos impulsores, o SLG, ten divulgado na Galiza. A soberanía alimentaria hoxe, é un dos retos da Humanidade, cando cada vez menos compañías transnacionais controlan a producióna alimentaria, mentras se perpetúa a fame. Hai, a nivel mundial, unha vontade de exterminio do campesiñado, sector social que pode protagonizar unha rebelión contra o sistema global inxusto: se o campesiñado e os pobos non controlamos o noso sector alimentario básico, dominarannos totalmente, a nosa vida dependerá do lucro duns poucos. E iso é internacionalismo, non o mercado "desregulado". O estado do sector lácteo galego hai que enmarcalo nesa loita mundial pola soberanía alimentar, que é unha loita pola liberdade.

O 3 de xuño: defendamos a Sanidade Pública.

Maio Revolto - 26 de maio en Sober (programa).

Contra todo o que nos cae enriba á xente normal, o paro, a perda de  poder adquisitivo, a reforma laboral, conxelación de pensións, recurtes nos servizos públicos e mil cousas máis, un pouco de música non vén nada mal.

E antes, explicación sinxela do que está a pasar e da reforma laboral cos compañeiros da FOGA de Vigo.

Celebra connosco este maio revolto en Sober.

Revóltate!

 

- 20:45 horas* – “Maio Revolto”, na Casa da Cultura de Sober.

- Explicación sinxela da crise, da reforma laboral, dos recurtes… de todo o que nos cae enriba ás xentes do común. Con xente da Fronte Obreira Galega de Vigo.

- Presentación da Asemblea Nacionalista de Sober.

- Concerto de “música revolucionaria”: “Os Parentes” & Suso Verao en concerto.

* Comezamos aproximadamente á hora de remate da Festa dos Avós que se celebra ese mesmo día, para que a xente que o desexe poida acudir a ambos actos.

* Haberá uns pinchos despois do concerto.

* A maiores, o resto do día, para que o desexe, haberá roteiros e xantar popular a prezo de 5 € (xente da FOGA e da Asemblea Nacionalista de Sober) e 10 € (resto de persoas). Pódese consultar o programa completo aquí.